برنامه نویسان برنامه های خود را به زبان های مختلفی می نویسند. بعضی از آنها بطور مستقیم برای کامپیوتر قابل درک است و بعضی دیگر بطور مستقیم برای کامپیوتر قابل درک نیست و احتیاج به مرحله ترجمه میانی دارد.

کلاً زبان هایی که امروزه می شوند را به سه دسته زیر تقسیم می کنند :

1.       زبان ماشین

2.       زبان اسمبلی

3.       زبان سطح بالا

هر کامپیوتر فقط زبان ماشین را می تواند بطور مستقیم درک کند و این زبان به عنوان زبان بومی هر کامپیوتر محسوب می شود. زبان ماشین توسط سخت افزار کامپیوتر تعریف شده است. زبان ماشین شامل اعداد صفر و یک می باشد که توسط این اعداد، کامپیوتر عملیات ابتدایی را انجام می دهد. زبان ماشین وابسته به کامپیوتر است و این بدان معناست که یک زبان ماشین خاص شاید فقط قابل اجرا بر روی یک نوع از کامپیوترها باشد.

وقتی که استفاده از کامپیوتر ها رایج شد، زبان های برنامه به شکل دیگری در آمدند. یعنی از آن شکل اولیه که فقط شامل اعداد و ارقام بودند به شکل دیگری تغییر کردند، بطوری که دستورات آن تا حدودی شبیه مکالمات روزمره شد. چرا که استفاده از زبان ماشین برای برنامه نویسان بسیار دشوار بود و احتمال انجام خطا از طریق برنامه نویس در حین استفاده از آن زیاد بود. بدین ترتیب زبان دیگری ابداع شد که تا حدودی دستورات را با حروف انگلیسی و به اختصار بیان می کرد. این زبان اسمبلی نام داشت.

برنامه ای که زبان اسمبلی را به زبان ماشین تبدیل می کرد، اسمبلر نام داشت و این تبدیل کد برای کامپیوتر نیاز بود.

این زبان نسبت به زبان ماشین قابل فهم تر بود ولی برای انجام یک عملیات کوچک احتیاج بود که دستورات زیادی نوشته شود. نیاز بود زبان هایی ایجاد شود که استفاده از آنها راحت تر باشد. بدین صورت بود که زبان های سطح بالا ایجاد شدند که با استفاده از یک دستور ساده آنها، چندین دستور اسمبلی بطور همزمان انجام می شد. برنامه ای که زبان سطح بالا را برای کامپیوتر به زبان ماشین تبدیل می کند، کامپایلر نام دارد. زبان های سطوح بالا، برنامه نویس را قادر می سازد که دستورات برنامه را مشابه به محاوره های روزمره بنویسد و بتوانند از علائم ریاضی معمول، به سادگی استفاده کند.

واضح بود که برنامه نویسان، زبان سطح بالا رابه زبان اسمبلی و زبان ماشین ترجیح می دادند.

کامپایل کردن زبان سطح بالا به زبان ماشین، به زمان احتیاج داشت. که این مشکل توسط اینترپرترها حل شد. برنامه نویسان برنامه را تغییر می دهند و ابزار جدید به آن اضافه و خطاهای آن را رفع می کنند بدین صورت برنامه، اجرا و کامپایل می شود و همین که یک نسخه از کامپایل آن ایجاد شد، اجرای ان برنامه در دفعات بعدی، در حداقل زمان انجام می گیرد.

C، C++، ویژوال بیسیک .Net و جاوا

وقتی که زبان جدیدی ایجاد می شود، قابلیت های جدید را عرضه می کند. C++ زبان سطح بالایی است که با اضافه شدن قابلیت هایی به زبان C پدید آمده است و C نیز زبانی است که از توسعه دو زبان BCPL و B پدید آمده است. BCPL زبانی است که مارتین ریچاردز آن را در سال 1967 برای نوشتن سیستم عامل ها، نرم افزارها و کامپایلرها ابداع کرد. کن تامپسون زبان B را بعد از BCPL طرح ریزی کرد. در سال 1970 تامپسون از B برای ایجاد سیستم عامل UNIX استفاده کرد. B و BCPL زبان هایی بودند که هر آیتم داده، در آنها، یک کلمه در حافظه را اشغال می کرد. زبان C توسط دنیس ریچی از تکامل زبان B ابداع شد و در سال 1973 در لابراتور بل به انجام رسید.

زبان C از بسیاری از مفاهیم مهم B و BCPL استفاده می کند و ابزار دیگری را نیز علاوه بر آنها ارائه می دهد. زبان C بعنوان زبان شناخته شده ای است که سیستم عامل UNIX با آن نوشته شده است. C زبانی است که اکثر کامپیوترها می توانند از آن استفاده کنند. بسیاری از سیستم عامل ها با C و C++ نوشته شده اند. C یک زبان مستقل از سخت افزار می باشد. در طراحی آن دقت زیادی به عمل آمده است. C++ زبانی است که از توسعه C ایجاد شده است و در آن از عناصر Simula67 استفاده شده است. Simula67 یک زبان برنامه نویسی شبیه سازی شده است که در سال 1980 در لابراتو بل توسط بی جرن استراستراپ ابداع شده است. مهمترین ابزار موجود در C++ که در C موجود نیست، قابلیت های برنامه نویسی شئ گرا می باشد.

امروزه بلند پروازی های بسیاری داریم و خواستار ایجاد نرم افزارهای قدرتمند می باشیم. می خواهیم نرم افزاری را با سرعت هرچه بیشتر بسازیم و نرم افزارهایی ایجاد کنیم که بی عیب و نقص باشند و از نظر اقتصادی نیز مقرون به صرفه باشند. برنامه نویسان در یافته اند که استفاده از ماژول و همچنین برنامه نویسی شئ گرا در طراحی و پیاده سازی نرم افزارهایشان باعث ایجاد محصولات قدرتمندتری می شود. برنامه نویسی شئ گرا امتیازهای زیادی را نسبت به برنامه نویسی های ساختار یافته دارد، یکی از این امتیازات این است که درک این برنامه ها راحت تر است. در ضمن تصحیح و تغییر این برنامه ها نیز در زمان کوتاهتری انجام می شود و ساده تر نیز می باشد.

علاوه بر C++ زبان های برنامه نویسی شئ گرای دیگری نیز وجود داشت که از آن جمله می توانیم Smalltalk که در مرکز تحقیقات PARC تهیه شده بود را نام ببریم. البته قوانین شئ گرایی در Smalltalk ضعیف بودند. C++ یک زبان برنامه نویسی دو رگه است. با استفاده از این زبان شما می توانید مانند C برنامه نویسی کنید و یا این که با استفاده از قوانین شئ گرایی، برنامه نویسی کنید و یا این که قوانین شئ گرایی را همراه با برنامه نویسی C استفاه کنید. دو رگه بودن زبان C++ از دیدگاه بسیاری از افراد یک مزیت محسوب می شود این درحالی است که بسیاری از برنامه نویسان اعتقاد دارند که فقط باید به شیوه شئ گرایی برنامه نوشت.

نوشتن برنامه های تحت ویندوز با استفاده از زبان های C و C++ کاری سخت و طاقت فرسا بود و بدین دلیل بود که بیل گیتس زبان Basic را توسعه داد. Basic یک زبان برنامه نویسی بود که در نیمه دهه 1960 توسط پروفسور جان کمنی و توماس کارتس به عنوان زبانی برای نوشتن برنامه های ساده ایجاد شد. هدف اولیه Basic ابداعی در امر برنامه نویسی بود. در سال 1991 تحولی در زبان برنامه نویسی Basic ایجاد شد و زبان ویژوال بیسیک پدید آمد که رابط گرافیکی کاربر (GUI) را در این زبان توسعه داد.

گرچه ویژوال بیسیک از توسعه زبان برنامه نویسی Basic ایجاد شده است ولی با آن زبان تفاوت های اساسی دارد و ابزار قدرتمندی را در خود دارد که از آن جمله می توان مفاهیم ارزشمندی چون ابزاری برای رابط گرافیکی کاربر، کنترل رخداد، دسترسی به API های ویندوز، برنامه نویسی شئ گرا، کنترل خطا و ... را نام برد. ویژوال بیسیک یکی از زبان های معروف رخداد گر می باشد. آخرین نسخه ویژوال بیسیک، ویژوال بیسیک .NET است که در یک بستره برنامه نویسی جدید قرار دارد و توسط مایکروسافت ایجاد شده است.

در نسخه های قبلی ویژوال بیسیک، قابلیت های شئ گرایی وجود داشت ولی در ویژوال بیسیک .NET قابلیت های شئ گرایی افزایش داده شده است و کتابخانه های قدرتمندی را دارا است که در آنها اجزاء نرم افزاری فراوانی وجود دارد که به کرات می توان از آنها استفاده کرد.